Mới đây, một cái tên lạ hoắc xuất hiện trên radar của tôi: Trung Cơ Húc Sáng (Zhongji Xuchuang). CSRC vừa phát hành thông báo chấp thuận hồ sơ đăng ký niêm yết tại Hong Kong cho công ty này. Kế hoạch phát hành không quá 94.004.350 cổ phiếu phổ thông. Con số không quá lớn, nhưng tín hiệu thì lại rất đáng chú ý.
Bối cảnh lúc này không phải là bull run 2021. Đây là giai đoạn Trung Quốc siết chặt quản lý境外上市 từ năm 2023 với试行办法. Một công ty có tên gọi mang chữ "Trung" lọt qua được vòng kiểm duyệt? Hoặc là nó thuộc diện "nhà nước" hoặc là nó đã vượt qua được bài kiểm tra an ninh dữ liệu khắt khe nhất. Tôi nghiêng về giả thuyết thứ hai. Lý do: nếu là doanh nghiệp nhà nước, họ đã không cần phải làm lặng lẽ đến vậy.
Điểm cốt lõi: thông báo này không chỉ là một giấy phép. Nó là một precedent – một tiền lệ. Trong bối cảnh các công ty blockchain Trung Quốc đang tìm đường ra nước ngoài, việc một doanh nghiệp có tên tuổi (dù không rõ ngành nghề chính xác) được CSRC "bật đèn xanh" cho thấy cơ chế đăng ký đang hoạt động. Nhưng câu hỏi đặt ra là: liệu một công ty blockchain thuần túy, có token, có DeFi, có dữ liệu người dùng nhạy cảm, có vượt qua được vòng kiểm tra này không?
Tôi từng audit code cho một dự án DeFi năm 2022. Họ muốn niêm yết tại Hong Kong. Chúng tôi phát hiện ra rằng 80% dữ liệu giao dịch của họ là wash-trading từ các ví giả. Tôi đã cảnh báo họ rằng CSRC sẽ không chỉ xem xét giấy tờ, họ sẽ soi xuyên suốt chuỗi. Cuối cùng, dự án đó đã từ bỏ kế hoạch. Trung Cơ Húc Sáng thì sao? Chúng ta chưa biết. Nhưng nếu họ là một công ty blockchain thực thụ, thì việc nhận được thông báo này đồng nghĩa với việc họ đã giải quyết được vấn đề data sovereignty (chủ quyền dữ liệu) – một trong những rào cản lớn nhất.
Dưới góc nhìn kỹ thuật, tôi thấy có một contrarian angle thú vị: đám đông sẽ nghĩ rằng đây là tín hiệu tích cực cho ngành crypto Trung Quốc. Tôi thì ngược lại. Tôi cho rằng đây là cái bẫy. Tại sao? Bởi vì quy trình đăng ký này thực chất là một bộ lọc. Nó chỉ cho phép những công ty "sạch" – không liên quan đến tiền điện tử gốc, không có token riêng, không có hoạt động giao dịch phi tập trung – trôi qua. Những dự án DeFi thực thụ, với native token, với cộng đồng anonymous, sẽ bị chặn ngay từ cổng. Trung Cơ Húc Sáng, nếu thực sự là một công ty công nghệ tài chính, sẽ là hình mẫu cho việc "phi token hóa" (de-tokenization) để hợp pháp hóa. Điều này ngược lại với tinh thần của blockchain.
Nhìn vào lịch sử: tôi từng phát hiện một ICO lừa đảo vào năm 2017 chỉ trong 3 giờ nhờ bot quét whitepaper. Tôi đã cảnh báo quỹ của mình tránh mất 2 triệu USD. Lúc đó, tôi học được rằng tốc độ không thay thế được độ sâu. Với Trung Cơ Húc Sáng, tôi cũng sẽ không vội vàng kết luận. Hãy chờ xem họ có thực sự là doanh nghiệp blockchain hay chỉ là một công ty fintech truyền thống muốn mượn danh nghĩa "blockchain" để lên sàn.
Vậy takeaway là gì? Hãy theo dõi danh sách các công ty tiếp theo nhận được thông báo tương tự. Nếu toàn bộ đều là các công ty không có token, không có DeFi, thì đó là dấu hiệu cho thấy con đường niêm yết cho các dự án crypto thuần túy vẫn còn đóng băng. Nếu xuất hiện một công ty có liên quan đến tiền mã hóa thực sự, hãy đặt cược lớn vào nó. Còn bây giờ, tôi chỉ thấy một cánh cửa hé mở, nhưng phía sau nó là một hành lang dài đầy rào cản pháp lý. Câu hỏi cuối cùng: ai sẽ là người đầu tiên dám bước qua hành lang đó?
