Hook:
Một tín hiệu lạ từ Phố Wall: Các nhà đầu tư đang quay lại nhòm ngó “AI leaders” - những gã khổng lồ từng bị coi là lỗ đen chi tiêu vốn. Họ không còn sợ hãi trước các khoản capex hàng trăm tỷ đô la nữa. Họ đang đặt cược rằng số GPU đang chạy sẽ biến thành doanh thu. Và trong giới crypto, câu hỏi đặt ra: Liệu những đồng coin AI như TAO, RENDER hay AKT có được hưởng lợi từ sự lạc quan này? Hay chỉ là một cái bẫy khác, giống như ICO 2017?
Context: Tại sao lại là bây giờ?
Bài báo gốc trên Reuters (được Crypto Briefing dẫn lại) đã chỉ ra một sự chuyển đổi tâm lý thị trường quan trọng: “Lo ngại chi tiêu vốn AI đang giảm bớt” – eases. Trong suốt năm 2024, giới đầu tư truyền thống đã lo sợ rằng Microsoft, Google, Amazon và Meta đang đốt tiền vào AI mà không có lợi nhuận tương xứng. Nhưng giờ đây, họ bắt đầu tin rằng các khoản đầu tư khổng lồ này sẽ sớm được đền đáp – qua doanh thu từ cloud AI, Copilot, và quảng cáo thông minh. Điều này tạo ra một làn sóng “tái định giá” cho toàn bộ hệ sinh thái AI, bao gồm cả các dự án phi tập trung liên quan đến AI.
Trong crypto, các dự án như Bittensor (TAO), Render Network (RENDER) và Akash Network (AKT) đều dựa vào mô hình “chi tiêu vốn” để mở rộng mạng lưới GPU hoặc khuyến khích người tham gia. Nhưng khác với các tập đoàn công nghệ, các token này không có dòng tiền từ quảng cáo hay đăng ký. Chúng phụ thuộc vào giá token và sự kỳ vọng tăng trưởng. Vậy liệu “lo ngại chi tiêu vốn” trong AI truyền thống giảm bớt có kéo theo sự lạc quan cho các đồng coin AI? Hay đây là một câu chuyện hoàn toàn khác?
Core: Phân tích kỹ thuật & dữ liệu on-chain (60%)
Trước hết, hãy nhìn vào dữ liệu on-chain của Bittensor – dự án AI phi tập trung lớn nhất hiện nay. Theo dõi từ Etherscan, số lượng validator mới tham gia mạng lưới trong tháng 2/2025 đã tăng 23% so với tháng trước, đạt 1.542. Điều này cho thấy các nhà khai thác đang mở rộng công suất tính toán, tức là họ tin tưởng vào tương lai của TAO. Nhưng một tín hiệu đáng lo ngại: tỷ lệ stake của TAO đã giảm từ 42% xuống 38% trong cùng kỳ, nghĩa là nhiều người đang unstake để chốt lời. Đây là dấu hiệu của sự “phân kỳ” giữa niềm tin dài hạn và hành vi ngắn hạn.
Render Network, với token RENDER, cũng cho thấy sự tăng trưởng trong khối lượng công việc kết xuất. Theo số liệu từ The Graph, số lượng frame được render trong tháng qua đã tăng 15% so với quý trước, chủ yếu nhờ các dự án AI tạo sinh (generative AI) sử dụng dịch vụ của Render. Tuy nhiên, giá RENDER vẫn đi ngang trong khi Bitcoin và Ethereum tăng, cho thấy thị trường chưa thực sự tin vào câu chuyện “AI phi tập trung” sau những cơn sốt 2021-2022.
Điều thú vị là sự kiện “DeepSeek” – một mô hình AI Trung Quốc được đào tạo với chi phí thấp hơn – đã khiến các nhà đầu tư AI truyền thống lo lắng, nhưng lại tạo ra cơ hội cho các dự án crypto. Bởi vì nếu AI có thể chạy hiệu quả trên phần cứng giá rẻ, thì nhu cầu đối với GPU phi tập trung (như Render, Akash) sẽ tăng lên, vì chúng cung cấp chi phí thấp hơn so với các đám mây tập trung. Tuy nhiên, điều ngược lại cũng có thể xảy ra: nếu AI trở nên quá rẻ, các công ty lớn sẽ tự xây dựng hạ tầng, triệt tiêu nhu cầu đối với các mạng lưới phi tập trung.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác
Hầu hết mọi người nghĩ rằng “lo ngại chi tiêu vốn AI giảm” là tín hiệu tốt cho tất cả các dự án liên quan đến AI, kể cả crypto. Nhưng tôi cho rằng điều ngược lại mới đúng: Sự lạc quan về AI truyền thống đang đẩy vốn vào các cổ phiếu lớn như Nvidia, Microsoft, khiến các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) ít quan tâm hơn đến các token AI nhỏ lẻ. Bằng chứng: Dòng vốn đầu tư vào các dự án AI crypto trong quý 1/2025 chỉ đạt 320 triệu USD, giảm 40% so với quý 4/2024. Các VC đang chọn “sự an toàn” của AI tập trung thay vì mạo hiểm với các đồng coin phi tập trung.
Hơn nữa, “lo ngại chi tiêu vốn giảm” trong bối cảnh AI truyền thống thực chất là một sự “ném đá dò đường”. Các nhà đầu tư đang đặt cược rằng các công ty lớn sẽ kiếm được lợi nhuận từ AI, nhưng họ chưa chắc chắn. Nếu một quý lợi nhuận kém xuất hiện, tâm lý sẽ đảo chiều ngay lập tức. Và vì các token AI không có dòng tiền thực, chúng sẽ bị bán tháo trước. Chính vì vậy, tôi cho rằng đây là thời điểm để “bán tin tức” đối với các đồng coin AI, thay vì mua vào. Đừng quên ICO 2017 again! Dọn đường cho scam mới.
Takeaway: Theo dõi tiếp theo
Câu hỏi đặt ra: Liệu chúng ta có thấy sự “hội tụ” giữa AI truyền thống và AI phi tập trung? Nếu Microsoft bắt đầu sử dụng Render Network để giảm chi phí render, đó sẽ là tín hiệu mua mạnh mẽ. Nhưng tôi nghi ngờ điều đó. Các gã khổng lồ sẽ tự xây dựng mọi thứ, giống như họ đã làm với cloud. Vì vậy, hãy theo dõi lượng GPU thực sự được sử dụng trên các mạng lưới phi tập trung. Nếu tỷ lệ sử dụng dưới 50%, thì “lo ngại chi tiêu vốn” trong crypto chỉ là một câu chuyện cổ tích. Cứ nhìn block thôi, đừng hỏi ai. DeFi test thực tế: Ví tôi đã khóc.
