JPYC: Con đường chật hẹp của stablecoin tuân thủ tại Nhật Bản
Tôi vừa kiểm tra số liệu on-chain của JPYC. Vốn hóa tăng 60% trong 30 ngày. Với một stablecoin, đó là tín hiệu đáng chú ý. Nhưng khi tôi kéo xuống dòng tweet của Crypto Briefing, thấy ngay từ "liquidity challenges" – thách thức thanh khoản. Tôi dừng lại.
JPYC không phải là cái tên mới. Đây là stablecoin yên Nhật do JPYC Inc. phát hành, tuân thủ quy định của Cục Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA). Không giống như USDT hay USDC vận hành với mô hình toàn cầu, JPYC neo vào yên và chỉ phục vụ thị trường nội địa – ít nhất là trong giai đoạn đầu.
Vốn hóa tăng 60%: Có vẻ như đang có làn sóng áp dụng. Nhưng con số đó là vô nghĩa nếu không có bối cảnh. Vốn hóa trước đó là bao nhiêu? Nếu trước đó chỉ 10 triệu USD, tăng lên 16 triệu USD vẫn là rất nhỏ so với USDC hay DAI. Tôi cần dữ liệu cụ thể hơn, nhưng bài viết gốc không cung cấp.
Điều tôi quan tâm hơn là cấu trúc kỹ thuật. JPYC được phát hành dưới dạng ERC-20, nhưng bài báo không đề cập đến hợp đồng thông minh có thể nâng cấp hay khả năng đóng băng tài sản. Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi, các stablecoin tuân thủ thường có chức năng "pause" và "blacklist". Điều đó có nghĩa là quyền kiểm soát tập trung vào một nhóm admin multi-sig. Nếu bạn là người theo chủ nghĩa "code is law", bạn sẽ không thích điều này. Nhưng với FSA, đó là yêu cầu bắt buộc.
Về mặt kinh tế token, JPYC không có phần thưởng stake hay yield. Người nắm giữ không nhận được lợi nhuận từ việc nắm giữ stablecoin. Giá trị của JPYC hoàn toàn đến từ nhu cầu sử dụng: thanh toán, chuyển tiền, hoặc làm tài sản thế chấp trong DeFi. Vậy động lực nào thúc đẩy vốn hóa tăng 60%? Có thể là do một sàn giao dịch lớn của Nhật (như bitFlyer hoặc Coincheck) niêm yết cặp giao dịch JPYC/USD, hoặc một đối tác thanh toán như PayPay tích hợp.
Tôi đào sâu hơn vào tính cạnh tranh. GYEN – stablecoin yên khác từ GMO – từng được niêm yết trên Coinbase nhưng sau đó bị hủy niêm yết do biến động giá. JPYC có lợi thế tuân thủ, nhưng điều đó không đảm bảo thành công. USDC cũng có thể phát hành phiên bản yên thông qua Circle và xin giấy phép FSA. Nếu điều đó xảy ra, JPYC sẽ đối mặt với đối thủ có thanh khoản toàn cầu. Đó là rủi ro lớn nhất.
Bài viết gốc đề cập đến "thách thức thanh khoản". Đây là điểm mù. Nhiều người nghĩ rằng stablecoin tuân thủ sẽ tự động có thanh khoản, nhưng thực tế không phải vậy. Thanh khoản đến từ các nhà tạo lập thị trường và sàn giao dịch. Nếu JPYC chỉ được giao dịch trên các sàn Nhật Bản với khối lượng thấp, thì sự chênh lệch giá so với USDC trên các sàn quốc tế có thể xảy ra. Điều đó làm giảm niềm tin của người dùng.
Tôi nhìn vào bức tranh lớn hơn: hệ sinh thái blockchain Nhật Bản. Nhật Bản có luật rõ ràng về tiền điện tử, nhưng stablecoin vẫn là vùng xám cho đến khi Luật sửa đổi về Dịch vụ thanh toán có hiệu lực vào năm 2023. JPYC là một trong những stablecoin đầu tiên được cấp phép. Điều này tạo ra lợi thế đi trước, nhưng cũng đi kèm với chi phí tuân thủ cao. Mỗi giao dịch JPYC phải đảm bảo KYC/AML, điều này làm chậm quá trình áp dụng so với stablecoin không cần cấp phép.
Tôi thấy một nghịch lý: càng tuân thủ, càng khó mở rộng. FSA yêu cầu dự trữ 100% bằng yên Nhật, không được đầu tư vào tài sản rủi ro. Điều đó có nghĩa là JPYC Inc. không thể kiếm lợi nhuận từ việc đầu tư dự trữ như Circle làm với trái phiếu Kho bạc Mỹ. Mô hình kinh doanh của JPYC chỉ dựa vào phí giao dịch, vốn rất thấp trong thị trường cạnh tranh. Vậy làm sao để duy trì hoạt động?
Quay lại vấn đề chính: 60% tăng trưởng vốn hóa. Nếu tôi là nhà đầu tư, tôi sẽ hỏi: "Liệu sự tăng trưởng này có bền vững không?" Câu trả lời phụ thuộc vào việc JPYC có thể vượt qua thách thức thanh khoản và cạnh tranh hay không. Tôi không có đủ dữ liệu để kết luận, nhưng tôi có thể đặt cược rằng nếu không có một cú hích lớn (ví dụ: được Aave chấp nhận làm tài sản thế chấp), JPYC sẽ khó duy trì tốc độ này.
Tôi muốn xem mã nguồn hợp đồng JPYC. Nếu nó được xác minh trên Etherscan, tôi có thể kiểm tra các chức năng đặc biệt. Nhưng bài viết không cung cấp địa chỉ hợp đồng. Đây là một thiếu sót nghiêm trọng đối với một bài phân tích kỹ thuật. Một nhà phát triển giỏi sẽ luôn dẫn link đến hợp đồng.
Kết luận của tôi: JPYC là một thí nghiệm thú vị về stablecoin tuân thủ, nhưng nó vẫn còn quá nhỏ và mong manh. Sự tăng trưởng vốn hóa có thể là do hiệu ứng mạng lưới ban đầu, nhưng chưa đủ để khẳng định thành công. Tôi sẽ theo dõi các chỉ số on-chain trong 90 ngày tới: khối lượng giao dịch, số lượng người dùng duy nhất, và độ sâu thanh khoản trên các sàn. Nếu không có cải thiện, JPYC sẽ chỉ là một câu chuyện địa phương.
Câu hỏi còn lại: nếu bạn là một developer muốn xây dựng ứng dụng DeFi cho thị trường Nhật Bản, bạn sẽ chọn tích hợp JPYC hay chờ USDC phiên bản yên? Tôi nghĩ câu trả lời phụ thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro của bạn. Còn tôi, tôi sẽ đợi thêm một quý nữa.