
Open Farm IPO và bài học kể chuyện cho thị trường Web3: Khi con người khao khát điều hữu hình
Hôm nay, tôi đọc được tin Open Farm, một công ty thức ăn cho thú cưng có trụ sở tại Toronto, nộp hồ sơ IPO với mức định giá 1 tỷ USD trên sàn chứng khoán Toronto (TSX). Thoạt nhìn, đây là một tin tức tài chính truyền thống thuần túy, chẳng liên quan gì đến blockchain. Nhưng với một người dành 20 năm quan sát sự vận động của tâm lý đám đông trong thị trường tài sản số như tôi, đây là một tín hiệu đáng để đào sâu.
Bối cảnh rộng hơn: Thị trường IPO của Canada đã trải qua nhiều năm ảm đạm, khi dòng vốn bị hút vào các tài sản rủi ro cao hơn. Trong khi đó, các công ty công nghệ, đặc biệt là nhóm gắn với blockchain, liên tục trì hoãn kế hoạch niêm yết do sự biến động của lãi suất và tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng. Vậy tại sao một công ty bán thức ăn cho chó mèo lại có thể thu hút sự chú ý của giới đầu tư đến vậy? Câu trả lời nằm ở câu chuyện thương hiệu mà Open Farm đã xây dựng: minh bạch nguồn gốc nguyên liệu, bền vững với môi trường và gắn kết với cộng đồng người nuôi thú cưng. Họ bán một lối sống, một giá trị đạo đức, chứ không chỉ là một túi thức ăn.
Điều này gợi cho tôi một sự tương đồng kỳ lạ với thị trường Web3. Chúng ta thường nói về narrative – câu chuyện thị trường. Năm 2021, chúng ta thấy sự bùng nổ của NFT PFP vì mọi người mua một câu chuyện về danh tính kỹ thuật số. Năm 2024, chúng ta chứng kiến làn sóng AI agents bởi vì mọi người mua câu chuyện về sự tự động hóa và thông minh. Nhưng Open Farm đang nhắc nhở chúng ta một điều phản trực giác: trong một thế giới công nghệ ngày càng trừu tượng, nhà đầu tư lại đang tìm kiếm những giá trị hữu hình, gần gũi với đời sống hàng ngày. Họ muốn chạm vào câu chuyện, không chỉ nhìn thấy nó trên màn hình.
Tôi nhớ lại lần đầu tiên tôi tham gia farming trên Uniswap vào mùa hè năm 2020. Lúc đó, tôi bị cuốn theo câu chuyện về một hệ thống tài chính phi tập trung, nơi không ai cần tin tưởng ai. Nhưng sau khi chứng kiến nhiều dự án sụp đổ chỉ vì thiếu một câu chuyện bền vững về doanh thu thực, tôi nhận ra rằng: thị trường có thể bị thao túng bởi cảm xúc ngắn hạn, nhưng dòng vốn dài hạn luôn tìm về nơi có giá trị thực tế. Open Farm đang làm điều đó ở thị trường truyền thống – họ chứng minh rằng một công ty có thể tăng trưởng ngoạn mục khi câu chuyện của họ chạm đến trái tim người tiêu dùng.
Tất nhiên, với tư cách là một người nghiên cứu Web3, tôi không thể phủ nhận sức hấp dẫn của việc xây dựng một thị trường mới. Nhưng điểm mù của chúng ta là: có phải 100% dự án crypto đều cần một class riêng về data availability, về zero-knowledge proofs, về một nền tảng hợp đồng thông minh hoàn toàn mới? Câu trả lời là không. Trong quá trình audit các dự án Layer 2, tôi chứng kiến nhiều đội ngũ chi tiền cho những giải pháp vượt quá nhu cầu thực tế của sản phẩm. Họ xây dựng một chiếc Rolls-Royce để chở hàng, trong khi người dùng chỉ cần một chiếc xe tải nhỏ nhưng hoạt động đúng giờ. Open Farm cho thấy một cách tiếp cận khác: tập trung vào một lời hứa rõ ràng với khách hàng, chuyển giao giá trị thật trong cuộc sống.
Nếu bạn hỏi tôi về tương lai của thị trường chứng khoán Canada hay bất kỳ một thị trường truyền thống nào, tôi sẽ trả lời rằng: đợt IPO này có thể sẽ thành công, không phải vì công ty làm công nghệ mới, mà vì họ làm đúng nhu cầu cảm xúc của con người. Và đó là điều mà không một blockchain nào có thể thay thế. Nhưng nó cũng là lời nhắc nhở cho chúng ta, những người làm trong lĩnh vực Web3: hào quang công nghệ chỉ có ý nghĩa khi nó phục vụ một câu chuyện con người. Thị trường đi ngang hiện tại không phải là lúc để tuyệt vọng, mà là lúc chúng ta nhìn lại cách mình kể câu chuyện. Khi đám đông nhìn thấy giá trị rõ ràng và hữu hình, họ sẽ không ngần ngại quay trở lại.
Chúng ta đang ở một điểm uốn. Tôi đã từng nghĩ rằng tương lai nằm trong những giao thức phức tạp, nhưng nhiều năm quan sát đã dạy cho tôi biết rằng tương lai luôn thuộc về những người kể chuyện giỏi. Câu hỏi cho các nhà sáng lập blockchain bây giờ không phải là "layer 2 của bạn xử lý bao nhiêu transaction per second