Bạn có để ý rằng giá vàng đã tăng từ ~2.400 USD/ounce vào tháng 7/2024 lên hơn 3.500 USD/ounce vào đầu năm 2026? Một trong những động lực chính đằng sau đợt tăng này là hành vi mua vàng liên tục của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Trung Quốc. Theo báo cáo từ Crypto Briefing, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã mua thêm 20 tấn vàng trong tháng 7/2024 – lượng mua lớn nhất kể từ năm 2023. Tuy nhiên, tôi không tin tưởng mù quáng vào nguồn tin này. Tôi đã kiểm tra chéo dữ liệu và thấy rằng PBOC thường công bố số liệu dự trữ vàng chậm hơn một tháng, và con số 20 tấn này vẫn chưa được xác nhận chính thức. Nhưng giả sử nó là thật, thì đây là tín hiệu gì? Và nó liên quan thế nào đến thị trường crypto? Hãy cùng tôi phân tích từ góc nhìn của một kỹ sư giao thức blockchain, người đã dành 20 năm quan sát sự chuyển dịch của các hệ thống tiền tệ.
Trước hết, cần hiểu bối cảnh. Việc PBOC mua vàng không phải là một sự kiện đơn lẻ. Kể từ năm 2022, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm. Động cơ chính là sự suy giảm lòng tin vào hệ thống đồng đô la Mỹ, đặc biệt sau khi Mỹ và EU đóng băng 300 tỷ USD dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga vào năm 2022. Đối với các nước như Trung Quốc, việc nắm giữ vàng là một cách để phòng ngừa rủi ro địa chính trị: vàng không chịu sự kiểm soát của bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, điều thú vị là mua vàng của PBOC không phải là một hành động chống lại đồng đô la một cách công khai. Trung Quốc vẫn nắm giữ khoảng 770 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ. Họ đang điều chỉnh dần dần: giảm tỷ trọng USD, tăng tỷ trọng vàng. Từ tháng 11/2022 đến tháng 4/2024, PBOC đã mua vàng 18 tháng liên tiếp, sau đó tạm dừng vài tháng, rồi lại mua 20 tấn vào tháng 7/2024. Điều này cho thấy một chiến lược dài hạn, không phải là một phản ứng ngắn hạn.
Điểm cốt lõi mà tôi muốn nhấn mạnh là: Hành vi mua vàng của ngân hàng trung ương đang thay đổi cấu trúc của thị trường vàng, và điều này có hệ quả trực tiếp đến thị trường crypto. Hãy nhìn vào dữ liệu: năm 2024, các ngân hàng trung ương đã mua tổng cộng 1.045 tấn vàng, chiếm hơn 1/3 sản lượng vàng khai thác hàng năm. Các ngân hàng trung ương không mua vàng vì lợi nhuận, họ mua vì lý do chiến lược và không nhạy cảm với giá. Điều này tạo ra một nền tảng cầu vững chắc, làm giảm biến động giá vàng và đẩy giá lên cao. Trong bối cảnh đó, vàng trở thành một tài sản dự trữ hấp dẫn hơn, và điều này cạnh tranh trực tiếp với Bitcoin – vốn được coi là "vàng kỹ thuật số". Tôi đã từng phân tích sâu về cơ chế đồng thuận của Bitcoin và so sánh với vàng vật chất: Bitcoin có ưu điểm về tính di động, khả năng kiểm toán, nhưng lại thiếu tính ổn định về giá và sự chấp nhận của các tổ chức lớn. Khi các ngân hàng trung ương tăng cường mua vàng, họ đang củng cố vị thế của vàng như một tài sản dự trữ, điều này có thể làm giảm động lực để các tổ chức chuyển sang Bitcoin.
Một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn đưa ra: Việc PBOC mua vàng thực ra có thể là một tín hiệu tích cực cho Bitcoin trong dài hạn, bởi nó phản ánh sự mất lòng tin vào hệ thống tiền tệ fiat. Các ngân hàng trung ương đang âm thầm thừa nhận rằng đồng tiền pháp định do chính họ phát hành không còn đủ tin cậy. Điều này tạo ra một môi trường vĩ mô thuận lợi cho các tài sản phi tập trung như Bitcoin. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, dòng vốn đầu tư vào vàng có thể cạnh tranh với dòng vốn vào Bitcoin. Tôi đã từng chứng kiến điều tương tự trong giai đoạn 2020-2021 khi các quỹ đầu tư lớn chuyển từ vàng sang Bitcoin, và ngược lại. Nhưng điều quan trọng là: sự dịch chuyển này là một phần của quá trình tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu, và cả vàng lẫn Bitcoin đều có chỗ đứng.
Kết luận của tôi: Hành động mua 20 tấn vàng của Trung Quốc không phải là một sự kiện riêng lẻ, mà là một phần của xu hướng "phi đô la hóa" đang diễn ra trên toàn cầu. Đối với thị trường crypto, điều này có hai hàm ý. Thứ nhất, nó xác nhận rằng niềm tin vào các tài sản dự trữ truyền thống đang suy giảm, mở ra cơ hội cho Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác. Thứ hai, nó cũng cho thấy rằng các ngân hàng trung ương vẫn ưu tiên vàng hơn Bitcoin trong việc đa dạng hóa dự trữ, ít nhất là trong ngắn hạn. Nhưng nếu bạn nhìn xa hơn, sự thay đổi trong cấu trúc dự trữ toàn cầu sẽ tạo ra một môi trường nơi mà các tài sản phi tập trung có thể phát triển mạnh mẽ. Câu hỏi đặt ra là: Khi nào các ngân hàng trung ương sẽ bắt đầu mua Bitcoin? Có lẽ không phải bây giờ, nhưng xu hướng đã rõ ràng.

