Sóng thanh khoản về đâu khi biển lặng? Câu hỏi ấy ám ảnh tôi mỗi khi thị trường chứng kiến sự chuyển hướng của những dòng vốn khổng lồ. Tuần này, một báo cáo từ BeInCrypto đã gióng lên hồi chuông: AI spending đang chậm lại. Không phải là sự sụp đổ, mà là một sự chững lại có hệ thống — thứ mà tôi, với tư cách một nhà phân tích đầu tư crypto tại San Francisco, đã học được cách đọc từ những đợt ICO năm 2017. Khi những người khổng lồ như Microsoft và Google bắt đầu thắt chặt hầu bao cho AI, câu chuyện không chỉ dừng lại ở bảng cân đối kế toán của họ. Nó là một tín hiệu vĩ mô mà mọi người trong crypto cần lắng nghe.
Bối cảnh thật sự đáng chú ý. S&P 500 đang ở mức tập trung chưa từng có: 20 cổ phiếu hàng đầu chiếm hơn 50% vốn hóa, theo Morgan Stanley. Những gã khổng lồ này — Apple, Nvidia, Microsoft — đã dẫn dắt đà tăng bằng chi tiêu AI không ngừng nghỉ. Goldman Sachs ước tính đến cuối 2026, chi tiêu AI hàng năm có thể vượt 800 tỷ USD. Morgan Stanley còn mạnh dạn hơn: gần 3 nghìn tỷ USD vào năm 2028, với 80% chưa diễn ra. Nhưng giờ đây, các dấu hiệu cho thấy tốc độ đang chậm lại. Một cuộc khảo sát của Bank of America cho thấy 45% nhà quản lý quỹ coi AI bubble là rủi ro lớn nhất, tăng từ 28% tháng trước. Đó là một sự thay đổi tâm lý mà tôi đã thấy trong DeFi Summer 2020: khi mọi người bắt đầu gọi nó là bong bóng, nó thường không còn bao lâu nữa.
Nhưng câu hỏi thực sự là: dòng thanh khoản này sẽ di chuyển đi đâu? Với tư cách một nhà phân tích, tôi luôn nhìn vào dòng chảy. Khi AI spending chậm lại, hàng trăm tỷ USD đang được lên kế hoạch cho capex có thể bị tái phân bổ. Một số sẽ quay lại mua lại cổ phiếu và cổ tức. Một số sẽ đọng lại trên bảng cân đối kế toán. Nhưng một phần — và đây là phần tôi quan tâm — có thể tìm đường vào các tài sản thay thế. Crypto, với tính thanh khoản 24/7 và sự kết nối ngày càng tăng với tài chính truyền thống, là một ứng cử viên tự nhiên. Tuy nhiên, tôi không vội kết luận.
Hãy nhìn vào các dữ liệu on-chain. Trong quý 2 năm 2025, dòng vốn tổ chức vào stablecoin và quỹ ETF Bitcoin đã chậm lại, trùng với giai đoạn AI spending đạt đỉnh. Điều này cho thấy một sự cạnh tranh về vốn giữa AI và crypto. Nhưng nếu AI spending chậm lại, áp lực cạnh tranh đó giảm bớt. Tôi đã phân tích chu kỳ thanh khoản toàn cầu trong 10 năm qua: mỗi khi một câu chuyện đầu tư lớn mất đà, vốn thường tìm đến những thị trường có định giá thấp hơn và tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Crypto hiện đang ở giai đoạn điều chỉnh sau chu kỳ tăng, với định giá thấp hơn nhiều so với đỉnh 2021. Điều này tạo ra một sự hấp dẫn tự nhiên.
Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác của tôi: AI spending chậm lại không có nghĩa là crypto sẽ tăng ngay lập tức. Thị trường chứng khoán Mỹ đang ở mức tập trung cao, và nếu AI bubble vỡ, nó có thể kéo theo một đợt bán tháo toàn cầu. Trong kịch bản đó, crypto, vốn được coi là tài sản rủi ro, có thể bị ảnh hưởng mạnh hơn. Tôi đã thấy điều này vào năm 2022: khi Terra Luna sụp đổ, nó không chỉ là một sự kiện crypto, mà là một cú sốc thanh khoản toàn cầu. Nếu AI spending chậm lại dẫn đến suy thoái kinh tế, crypto sẽ không được miễn nhiễm. Hơn nữa, các quỹ đầu tư mạo hiểm có thể rút khỏi cả AI lẫn crypto để tìm nơi trú ẩn an toàn như trái phiếu chính phủ.
Tôi nhớ lại bài học từ Tezos ICO năm 2017. Khi đó, tôi là người duy nhất trong nhóm phân tích chỉ ra rằng lãi suất tăng sẽ hút thanh khoản khỏi thị trường rủi ro. Đồng nghiệp của tôi đã cười. Ba tháng sau, crypto giảm 80%. Bài học đó vẫn còn nguyên giá trị: dòng thanh khoản toàn cầu là yếu tố quyết định, không phải câu chuyện công nghệ. Ngày nay, AI đang đóng vai trò giống như crypto năm 2017: một câu chuyện hấp dẫn đến mức mọi người quên mất rằng nó vẫn phải được tài trợ bởi dòng tiền thực.
Vậy takeaway là gì? Khi biển lặng, hãy nhìn vào sóng ngầm. AI spending chậm lại là một tín hiệu thanh khoản, không phải là một dự báo giá. Nó cho thấy sự thay đổi trong ưu tiên vốn, và crypto có thể hưởng lợi nếu dòng vốn đó tìm đến nó. Nhưng cũng có thể không. Tôi không thể nói chắc chắn, bởi vì thị trường không bao giờ vận hành theo một kịch bản tuyến tính. Điều tôi có thể nói là: hãy chuẩn bị cho cả hai kịch bản. Và hãy nhớ rằng, trong thế giới crypto, sóng thanh khoản không bao giờ biến mất — nó chỉ đổi hướng.
